KULTURALNIE

Morskie Oko szpeci nasze góry!

 
 
 
 
 
30 maja 2013
 
Morskie Oko szpeci nasze góry!
 
Stare schronisko nad Morskim Okiem. Fot. arch.TPN
 
Nic nowego pod słońcem - dziś oburzamy się na zakopiańskie apartamentowce i wszechobecne reklam (jak najbardziej słusznie!), nasi przodkowie - na schronisko nad Morskim Okiem (z dzisiejszej prespektywy niezbyt zasadnie).
 
Schronisko tutejsze nosi imię Staszyca, najpierwszego polskiego badacza Tatr. Na dole są trzy izby gościnne, a na zwyżce cztery. Płaci się za nocleg od osoby 40 cnt., od dzieci połowę. Za to należy się gościowi siennik nakryty prześcieradłem, poduszka sianem wypchana i koc biały do przykrycia.
Walery Eljasz, Ilustrowany Przewodnik do Tatr i Pienin, 1886.

Najlichsza koliba juhasów ma swój wdzięk, ma swoją logikę, charakter, ze względu na to, gdzie, na co i przez kogo jest zbudowaną. Ale taki chlew, jak ten, który bezimienny budowniczy wzniósł w miejscu nasławniejszym z piękna – jest po prostu odrażającym.(...) Cztery ściany i dach, trzy izby, kurytarzyk i kuchnia, potwornie ciemna, brudna nora z ogniskiem tlejącym się pod okapem.

Stanisław Witkiewicz, Na przełęczy, 1891.

Na samym zwale, na miejscu dawnych schronisk Tow. Tatrz. (które zgorzały w r. 1898) stoi obecnie altana Tow. Tatrz. z ławkami i stołami – a dalej ku zachodowi licha gospoda Anny Burowej z Białki (przed wstępowaniem do której należy turystów w ich własnem interesie najusilniej przestrzedz).
Janusz Chmielowski, Przewodnik po Tatrach, 1907.

Na morenie stoi też kilka zrujnowanych bud i baraków szpecących otoczenie, należących do J. Burego, które wypadałoby najśpieszniej rozebrać.
Tadeusz i Stefan Zwolińscy, Przewodnik po Tatrach i Zakopanem, 1930.

Doniosłe znaczenie ma akcja (..). w sprawie przeniesienia schroniska P.T.T. nad Morskiem Okiem w głąb doliny. Oddział Krakowski przeprowadził w tej sprawie w sierpniu b.r. wizję lokalną, w której wzięli udział przedstawiciele Oddziału, Zarządu Głównego P.T.T. oraz prof. W. Szafer, jako przewodniczący P.R.O.P. W wyniku wizji obrano miejsce na nowe schronisko, w odległości ok. 400 m.

Poniżej moreny, po prawym brzegu potoku Rybiego. Miejsce to, doskonale ukryte, prześlicznie położone, zabezpieczone od lawin, daje również wspaniały widok na otoczenie Morskiego Oka. Przeniesienie schroniska w to miejsce będzie miało pierwszorzędne znaczenia dla akcji Parku Narodowego Tatrzańskiego, oswobadzając morenę nad jeziorem od szpecącego Morskie Oko budynku schroniska.

Wierchy, 1933.

Istnieje projekt zbudowania w pobliżu jeziora daleko większego i nowocześniejszego schroniska dla potrzeb masowego ruchu turystycznego, wzmagającego się z roku na rok.
Tadeusz Zwoliński, Przewodnik po Tatrach, 1958.

Źródło tekstu: Stołeczny Klub Tatrzański

(js, em)